Welkom bij Zelfregie.com
Mag ik me voorstellen: ik ben Gerard Donkers. Ben werkzaam geweest in de sociaal-pedagogische hulpverlening en het maatschappelijk werk. Ik heb 21 jaar ervaring in het werken met werkende (en werkloze) jongeren in het kader van de FNV-jongerenbeweging. Ongeveer dertig jaar heb ik les gegeven aan de AVANS-hogeschool in 's-Hertogenbosch. In 1999 ben ik gepromoveerd op de methodiek van maatschappelijk werk. Momenteel ben ik als kerndocent verbonden aan de wetenschappelijke masteropleiding 'Sociale Interventie' van het LESI en geef ik onder andere college aan de masteropleiding Social Work van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.
Wat wil ik met deze website?
Met deze website wil ik mensen ondersteunen in het reflecteren op zichzelf, de ander en de samenleving in het licht van hun eigen waarden, doelen en verlangens. Ik wil bijdragen aan versterking van de zelfregie van burgers en professionals, voorzover die is gericht op verbetering van het eigen persoonlijk functioneren en op verbetering van de sociale kwaliteit van onze samenleving. Empowerment of versterking van het zelfregulerend vermogen van individuen en groepen wordt heden ten dage door velen gezien als centrale opdracht van vernieuwend beleid. In mensgerichte beroepen komt dit thema naar voren als een belangrijk sturingsconcept.
Maar is de term 'zelfregie' of 'zelfsturing' wel voldoende dekkend? Is het jasje voor de sociale beroepen niet te eng? Is het toch niet te veel een psychologisch begrip? Sluit het niet te sterk aan bij de moderne mythe van het ‘rationele individu' dat zijn leven helemaal in de hand zou moeten hebben en niet meer afhankelijk mag zijn van anderen? Is het begrip dus niet te individualistisch? En zo zijn er nog wel meer kritische vragen bij dit onderwerp te stellen.
Met behulp van praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek heb ik de laatste vijftien jaren het thema van de zelfregie uitgediept en geschikt proberen te maken voor het sociale beroepenveld. Ik heb het voorstel gedaan voor een sociaal-constructieve benadering van veranderkundig handelen. Mijn boek Grondslagen van veranderen, naar een methodiek zonder keurslijf (De Parel,2e druk 2009) is een introductie in verschijnsel, achtergronden en kenmerken van deze veranderkundige theorie. Het boek eindigt met een reflectiemodel dat bestaat uit negen basiscompetenties van veranderen. Dit reflectiemodel is een geschikt hulpmiddel gebleken om het eigen handelen als burger, vrijwilliger, professional, team van professionals en organisatie kritisch te evalueren en te verbeteren. Het model is met name uitgetest bij HBO-studenten en bij professionals en organisaties in het maatschappelijk werk, de culturele en maatschappelijke vorming, de sociaal-pedagogische hulpverlening en het voortgezet onderwijs.
De bedoeling van deze website is tweeërlei.
1. Podium voor uitwisseling van kennis en ervaring over de manier waarop u en ik het zelfregulerend vermogen van individuen, groepen, organisaties en samenlevingsverbanden aanspreken en versterken: via de directe weg van de dialogische samenwerking met burgers en cliënten en via de indirect weg van strategische beïnvloeding van omgevingscondities.
2. Informatie over ontwikkelingen in en rond veranderkundige theorievorming waarin nadruk ligt op versterking van zelfregie.
Ik hoop dat velen zich voelen aangesproken door het thema en mee willen denken in het verder uitdiepen, bekritiseren en ontwikkelen ervan. Mogelijk kunnen rond dit open en brede veranderconcept nieuwe bruggen worden geslagen tussen verschillende soorten van burgers, disciplines, beroepen en werkvelden.
De Minotaurus
Boven deze pagina en op de voorkant van het hier afgedrukte boek staat een schilderwerk van Bettine Uhe. Het heet De Minotaurus: de stier van Minos. De legendarische koning Minos regeerde rond 2000 voor Christus op Creta. Volgens het verhaal werd zijn vrouw, de koningin, verliefd op een witte stier die uit de zee opsteeg. Koning Minos gaf opdracht een houten koe om de koningin heen te bouwen, zodat het beest haar niet kon verwonden en zij met ermee kon vrijen. Een monster werd geboren, de Minotaurus. Hij werd in het hart van een speciaal voor hem gebouwd labyrinth vastgehouden. Ieder jaar moest Athene zeven zonen en zeven dochters aan koning Minos leveren om het beest te voederen, Zij moesten het labyrinth in en werden door het afschuwelijke monster opgegeten. Niemand vond ooit de weg terug uit het labyrinth. Het was uiteindelijk de bijzonder knappe en onverschrokken Atheense held Theseus die met de hulp van Minos'dochter Ariadne de Minotaurus versloeg. Voordat Theseus het labyrinth in moest, stopte ze hem een knot wol en een zwaard toe. Na de stier te hebben gedood, kon hij door de afgewikkelde draad (de draad van Ariadne) uit het labyrinth ontkomen.
Op het schilderij is het monster echter een nieuw gezicht gegeven. Het vertelt een andere versie van het verhaal. De Minotaurus zit niet langer meer in het binnenste van het labyrinth, maar troont er als het ware bovenop. De verschijning van het kwaad is in onze tijd veel minder eenduidig dan in de oeroude verhalen.
Kunnen wij het monster een nieuw gezicht geven? Is die stier wel zo kwaad als hij in de oude verhalen verschijnt? Kunnen we daar toch niet anders naar kijken? Het monster heeft zichzelf niet gemaakt. Hij is geboren uit de liefde tussen de koningin en een prachtige witte stier. Wat kan dat vreemde monster in de tegenwoordige tijd voor ons betekenen? Wie of wat is voor ons dat monster? Of is dat ons eigen leven? Zijn we het zelf? En moeten we eerst een grote held worden zoals Theseus, voordat we dit monster kunnen verslaan? Of kunnen ‘gewone mensen' dat ook?
Deze website wil het monster niet onthullen. Het wil mensen ondersteunen in het leren omgaan met zichzelf en de samenleving. l Leren omgaan met conflicten en agressie, met spel en genot, met verdriet en lijden, met mensen uit andere culturen en met onze eigen vrienden en bekenden.